OKUMAYAN BAŞARAMAZ

Bismillah.

Dostum Fehmi Demirbağ’ın, “Bir internet sitesi kuruyoruz, seninde yazmanı istiyoruz.” sözünü emir kabul ettim ve bismillah diyerek ilk yazımı kaleme almaya başladım.

İnşallah bundan sonra her hafta burada özellikle gençliğimize faydalı olmasını temenni ettiğim yazılar kaleme almaya çalışacağım. Rabbimin başarılı kılması için hepinizden dua talep ediyorum.

***

İlk yazımı okumaya ayırmak istedim. Çünkü okumaz hayatın en söyle eylemidir.

“Okumayan başaramaz.”,  belki iddialı bir söz ama okumadan başaranların sayısının neredeyse sıfıra yakın olması bu iddiayı güçlendiriyor.

Okumayan kaybeder. Ancak öncelikle okumanın ne olduğunu ve neyi okuyacağımızı iyi tespit etmemiz gerekir.

İnanmış biri olarak benim okumaktan kastım öncelikle insanın kendisini, sonra parçası olduğu kainatı ve sonra da kitabı olan Kur’an’ı okumasıdır.

Bu hususta Yunus ne güzel tarif eder:

İlim ilim bilmektir. / İlim kendin bilmektir.

Sen kendin bilmezsin. /Ya nice okumaktır.

Okumaktan murat ne? / Kişi Hakkı bilmektir.

Çün okudun bilmezsin. / Ha bir kuru ekmektir.”

İlim bilmek ise bilmenin aracı da okumak ve yazmaktır. Yoksa okumaktan maksat insanı insanlıktan çıkaran, egosuna esir eden, başkalarının ezilmesine sebep olan düşünceler değildir.

Okumak hayatın en soylu eylemidir. Gerçektende kaybetmek istemeyenler hayatın en soylu eylemi olan okumayı başarmak zorundadırlar.  

Hayvanlar okuyamaz. Okumak sadece insana mahsus bir fiil. Hayatı, kainatı, insanı ve olayları okuyarak hakikatle yüzleşmek ise insanın en yüksek görevlerinden biridir.

Hayatın birçok gerçeği insanı strese sokar. Stresler ise insanın ölüm alârmlarıdır. Stresten kurtulmanın en iyi yolunun faydalı okuma olduğunu bu işin uzmanları söylüyor.

İnsan bu dünyaya ilimle mükemmelliği yakalamak için gelmiştir. “İnsan-ı kamil” olmak ancak okumakla elde edilen ilimle mümkündür.

Peki okumayı nasıl başarmalıyız?

Her şeyden önce okumayı ihtiyaç listemizin en başına yerleştirmekle işe başlamalıyız. Okumayı boş zaman geçirme aracı olarak değil de, hayatın anlamını kavramada en muazzam bir araç olarak görmeli ve ona göre hayatımızı tanzim etmeliyiz.

Okumanın en önemli aracı şüphesiz kitaptır. Kitap okumanın kendisi altın değerinde olduğu gibi bu altını kazanmanın da kendine ait bazı kuralları vardır. Bir kitap okurken, ondan daha iyi istifade etmek için uyulması gereken bazı değerli tavsiye ve prensipleri şöyle sıralayabiliriz:

Her şeyden önce, “Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?” ilahi hakikatını çok iyi idrak etmeli ve bilen olmak için okumanın lüzumuna inanmalıyız.

İlmin sadece bu dünyada değil, ahirette de önümüzü aydınlatan bir ışık olacağını asla akıldan çıkarmamalıyız.

Okumayı bir hayat biçimi olarak kabul etmeli ve günlük hayatımızı ona göre dizayn etmeliyiz.

Okumayı, hayatı kolaylaştıran bir hakikat olarak görmeli ve bunun en önemli aracı olan kitabı sevmeliyiz.

Aşkla yöneldiğimiz kitabı, gevşek ve yorgun kafa ile okumamalıyız. Bu okuma eyleminin boşa gitmesine sebep olur.

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi “Faydasız ilimden Allah’a (cc) sığınırım” gerçeğini unutmadan okuyacağımız kitapların bize hem bu dünyamızda hemde gerçek alemde faydalı şeyler içermesine dikkat etmeliyiz.

Hayatın bu soylu eylemini gerçekleştirmek için en uygun zamanı seçmek, üzerinde gerekir. Bu zamanı tayin etmek kişiden kişiye değişebilir.

“Tefekkür dikkatleri bir noktada toplamaktır.” Bu sebeple okunan konu üzerine zihin teksif edilmelidir. Aksihalde okunan şeyden bir şey anlamak mümkün olmaz.

İlmi eserler okunurken, elde mutlaka bir kalem bulundurmalı, önemli cümle veya ibarelerin altı çizilmeli ve gerekirse kitabın kenarlarına notlar alınmalıdır.

Okuyacağımız kitap hakkında genel bir bilgi sahibi olmak için öncelikle içindekileri, önsöz ve sonsözünü mutlaka okumalı ve sonra kitabın bünününe geçilmelidir.

Okunan kitap içinde karşılaşılan her yeni kelimenin anlamı ögrenilmeli, gerekirse lügata bakılmalıdır. Böylece kelime hazinesi gelişmiş, genişlemiş olur.

Kitap bittikten sonra ne anlatmak istediği hususunda bir özet çıkarmak mümkünse yapılmalıdır.

Okunan kitabın yazarı iyi tanınmalı, fikirlerinin genel çerçevesi bilinmeli ve konuya hakim olup olmadığı iyi incelenmelidir. Konusunun uzmanı olmayan birinin yazdıkları farkına varmadan zarar bile verebilir.

Hülasa etmek gerekirse, okumak Namık Kemal’in ifadesinde kendini bulan bir gerçekliktir:

Âdemin hayvaniyeti yemekle, insaniyeti okumakla ayakta kalır.”

İnsaniyetimizi ayakta tutan okumanın en önemli araçlarından biri hiç şüphesiz kitaplardır.

Peki, kitap hakkında yeterli bilgiye sahip miyiz?

Her iki cilt arasına sıkışmış kâğıdı kitap sayabilir miyiz?

Başta da değindiğimiz gibi kitap derken faydalı ilimleri içinde taşıyanlarını kastettiğimiz muhakkaktır. Zira Faydasız ilimden sana sığınırım Allah’ım.” diye buyuran Resulullah (sav) ilmin faydalısını bizlere tavsiye etmiştir.

Peki, her kitap insan için faydalı mıdır?

Hz. Ali (ra), “Faydalı kitap insan için iyi bir arkadaştır.” diye öğüt verir. Zaten her insanın iyi bir arkadaş isteği yok mudur? Öyleyse en iyi arkadaş arayanlar kitapla arasını iyi tutmalıdır diye düşünüyorum.

Kendini yenilemenin sırrı kitaplar arasında dolaşıp onların arkadaşlığını sağlamakla mümkündür. Faydalı kitap okuyan bir insanın ufku genişleyeceğinden, bağnazlıktan uzak ve müsamahalı olacağı da şüphesizdir.

Bir düşünür kitapla ilgili şöyle der:

“Güzel bir kitap her şeyden önce bir okuma aracıdır. Ancak, aynı zamanda bir sanat eseridir, bir şahsî karakter ifadesidir. Hür olma ile geçerlilik kazanan şahsî düşüncenin, bütün alâmetlerini taşır.”

Kitap ömrü uzatmanın en iyi ilâcıdır. Kim ki kitapsever ve okur, onun yaşayışı dolu, zengin ve uzun olur. Zira insanın baş düşmanı boşluk ve tembelliktir. Şeytan da boş adamı çok sever.

Şunu bir kez daha tekrar edelim:

“İnanmış biri olarak benim okumaktan kastım öncelikle insanın kendisini, sonra parçası olduğu kainatı ve sonra da kitabı olan Kur’an’ı okumasıdır.”

Okuyarak hayatın anlamını kavrayan ve yaşayan ruhlara selam olsun.  

Selim Çoraklı /selimyusuf1960@gmail.com

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol